Quran müəllimi, hafiz və sosial şəbəkə fəalı olan Zəhrasadat Həvayi hesab edir ki, qadınların və Quran fəallarının sosial şəbəkələrdə məqsədyönlü şəkildə iştirakı Quranı insanların həyat tərzinə, hətta əvvəllər onunla əlaqəsi olmayanların belə həyatına daxil edə bilər.
Onunla Quranı əzbərləmə yolu, dini bloqerlik sahəsinə giriş, tənqidlər və çətinliklər haqqında söhbətimizi təqdim edirik:
Zəhmət olmasa, əvvəlcə özünüzü və Quran fəaliyyətləriniz haqqında danışın.
Mən Zəhrasadat Həvayiyəm, 1998-ci il təvəllüdlüyəm. Təxminən altı ildir ki, sosial şəbəkələrdə, xüsusilə İnstaqramda Quran fəaliyyətimə başlamışam. 2016-cı ildə Quranı tam əzbərlədim (hafiz oldum) və ondan sonra hafizlərə sertifikat verilməsi layihəsində iştirak etdim. 18 yaşımda "Quran və hədis elmləri" üzrə bakalavr dərəcəsi aldım, 19 yaşımda isə Əllamə Təbatəbai Universitetində eyni ixtisas üzrə magistr pilləsinə daxil oldum. Həmin il ailə qurdum və 21 yaşımda ilk övladım dünyaya gəldi. Hazırda iki övladım var.
Necə oldu ki, sosial şəbəkənin adi bir istifadəçisindən Quran sahəsində ixtisaslaşmış bir məzmun yaradıcısına çevrildiniz?
Gəncliyimin əvvəlində bir çoxları kimi mən də müxtəlif bloqerləri izləyirdim və sosial şəbəkələrlə tanış idim. Amma hər zaman ciddi bir sualım və narahatlığım var idi: Nə üçün dini, İslami və Quran həyat tərzi keçirən insanlar, böyük təsir imkanlarına sahib olduqları halda, bu həyat tərzini sosial şəbəkələrdə təqdim etmirlər?
Demək istəmirəm ki, mütləq hamı "bloqer" olmalıdır; məqsədim real Quran həyat tərzi nümunəsini göstərmək idi. Yəni göstərmək istəyirdim ki, Qurana bağlı insan öz həyatında, ailəsində, analıq vəzifəsində, təhsilində, işində və cəmiyyətlə əlaqələrində necə mövcud olur. O vaxtlar hicablı bir xanımın sosial şəbəkədə, xüsusən də peşəkar və davamlı məzmun istehsalı ilə görünməsi bəziləri tərəfindən çox da xoş qarşılanmırdı. Digər tərəfdən, İnstaqramda "Quran inflyuenseri" deyə bir anlayış demək olar ki, yox idi.
Başladığım zaman bu, çox yeni idi. Bəlkə də buna görə böyük maraqla qarşılandı. İzləyicilər gözləmirdilər ki, İnstaqram kimi bir mühitdə mənasız və ya gündəlik məzmunlar əvəzinə, zəngin və Quran yönümlü məzmun ala bilsinlər. İlk aylarda məni çox sarsıdan mesajlar alırdım: "Biz indiyə qədər Quranı açmamışdıq" və ya "Evimizdə Quran yoxdur, amma hər gün sizin virtual səhifənizlə bir ayə öyrənirik". Bu təsirin şahidi olmaq, motivasiyamı qat-qat artırırdı.
Yolun əvvəlində eşitdiyiniz ən vacib və ən sərt tənqidlər nələr idi?
Biz həm Quranın əleyhdarlarından, həm də bəzi dindar insanlardan tənqid və reaksiya alırdıq. Təbii ki, birinci qrupun fikirləri mənim üçün həlledici əhəmiyyət kəsb etmirdi, lakin bəzi dindar insanların mühakimələri daha ağır idi. Bəzən deyirdilər ki, qadının yeri kamera arxası deyil, qadın sosial şəbəkədə fəaliyyət göstərməməlidir və ya "Qurandan biznes qurursunuz". Bəlkə də müxaliflər daha sərt ifadələr işlədirdilər, lakin o vaxt dindar cəmiyyətin bir hissəsinin və hətta bəzi Quran fəallarının belə bir fəaliyyəti qəbul etməməsi mənim üçün daha üzücü idi.
"Qurani həyat" (Zendegi-ye Qurani) kollektivi necə yarandı və hansı fəaliyyətləri görür?
Altı il əvvəl "Qurani həyat" institutu adı ilə başladıq. Əsas məqsəd bu idi ki, hər bir xanım, məşğuliyyətindən asılı olmayaraq, İranın və ya dünyanın istənilən yerindən Quran süfrəsinə əyləşə bilsin və əzbərləmə yoluna başlaya bilsin.
