Qurani-Kərim insanın yaradılışını Allah-Taalanın qüdrət və hikmətinin mühüm nişanələrindən biri kimi təqdim edir. İslam dininin baxışına əsasən, insan təsadüfi və məqsədsiz şəkildə yaradılmamışdır. O, Allah tərəfindən yaradılmış, ona ağıl və iradə verilmiş və yer üzündə məsuliyyət daşıyan bir varlıq kimi müəyyən edilmişdir. Allah Quranda buyurur: “Mən cinləri və insanları yalnız Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım.” (Zariyat, 56).
Bu ayə insanın yaradılışının əsas məqsədinin Allahı tanımaq, Ona ibadət etmək və İlahi dəyərlər əsasında yaşamaq olduğunu göstərir.
Quranda insanın maddi yaradılışına da diqqət çəkilir. Müxtəlif ayələrdə insanın torpaqdan, gildən yaradıldığı bildirilir. Allah-Taala Adəmin (ə) yaradılışından bəhs edərkən onun torpaqdan yaradıldığını bildirir. Daha sonra insana ruh verilməsi onun digər məxluqlardan fərqləndirən xüsusiyyətlərindən biri kimi təqdim olunur. Beləliklə, insan həm maddi, həm də mənəvi xüsusiyyətlərə malik mürəkkəb bir varlıqdır.
Qurani-Kərim insanın yaradılışında onun şərəfli mövqeyini də vurğulayır. Allah buyurur: “Həqiqətən, Biz Adəm övladını şərəfli etdik...” (İsra, 70).
Bu şərəf insanın ağıl, iradə, seçim və mənəvi kamillik qabiliyyəti ilə əlaqəlidir. İnsan yaxşı ilə pis arasında seçim edə bilir və etdiyi seçimlərə görə məsuliyyət daşıyır.
Şiə məktəbində insanın kamilləşməsi məsələsində Əhli-beytin (ə) təlimləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu məktəbə görə, insan yalnız dünyəvi ehtiyaclarını təmin etməklə həqiqi xoşbəxtliyə çata bilməz. O, Allahı tanımalı, öz nəfsini tərbiyə etməli, ədalət və əxlaq prinsiplərinə riayət etməli və haqq yolunda çalışmalıdır. Peyğəmbər (s) və onun Əhli-beyti (ə) insanın bu mənəvi inkişafında nümunə və hidayət rəhbərləri kimi qəbul edilir.
Quranda insanın yer üzündə xəlifə olması haqqında da danışılır. Allah buyurur: Mən yer üzündə bir xəlifə yaradacağam. (Bəqərə, 30).
Bu, insanın yer üzündə məsuliyyət daşıdığını göstərir. İnsan təbiətə, digər insanlara və öz həyatına qarşı məsuliyyətli davranmalı, zülmdən və haqsızlıqdan uzaq durmalıdır.
Nəticə olaraq, Qurana əsasən insanın yaradılışı sadəcə bioloji bir hadisə deyil, böyük ilahi məqsəd daşıyan bir həqiqətdir. İnsan Allah tərəfindən yaradılmış, ona ağıl və seçim azadlığı verilmiş və mənəvi kamilliyə doğru yönəlmişdir. Şiə məktəbinin baxışına görə, insanın həqiqi səadəti Allahı tanımaq, Qurana və Əhli-beytin (ə) yoluna bağlı qalmaq, yaxşı əməllər etmək və öz mənəviyyatını kamilləşdirməkdədir.
Qardabani Şəhərinin İmam Cüməsi və İlahiyyatçı, Hacı Elçin Əliyev
