İmam Həsən ibn Əli (ə) Müaviyə ilə sülhə razılaşmasının səbəbləri tarixi, dini və siyasi baxımdan çox əhəmiyyətlidir. Bu qərar onun şəxsiyyəti və İslam cəmiyyətinə bağlılığı ilə əlaqəli idi.
Aşağıda imam Həsənin (ə) Müaviyə ilə sülh müqaviləsi bağlamasının əsas səbəblərini gətiririk:
1. Müsəlman qanının tökülməsinin qarşısını almaq
İmam Həsən (ə) müsəlman qardaş-qardaşın mübarizəsinin, qan tökülməsinin İslam üçün böyük fəlakət olduğunu bilirdi.
Bu Sülh müqaviləsi ilə minlərlə müsəlmanın həyatını qurtarmaq məqsəd qoymuşdu.
O, cəmiyyətin birliyini dini və siyasi maraqlardan üstün tutmuşdu.
2. İslamın birliyini qorumaq
İmam Həsən (ə) İslam ümmətinin bölünməsini istəmirdi.
Müaviyə ilə savaş başlasa, nəticədə İslam dünyasında daha böyük parçalanmalar və fitnələr yaranacaqdı.
Sülh müqaviləsi, qısamüddətli siyasi güzəşt olsa da, ümumilikdə müsəlman birliyini qoruyan bir addım idi.
3. Siyasi reallıqlar
İmam Həsən (ə) bilirdi ki, Müaviyənin siyasi gücü o dövrdə çox böyük idi və açıq müharibədə qələbə şansı çox az idi.
Müqaviməti davam etdirmək, müsəlmanlar arasında daxili münaqişəni və qan tökülməsini artırmaq olardı.
4. Əxlaqi və dini prinsiplər
İmam Həsən (ə) əxlaqi və dini prinsiplərə sadiq qalmışdı. Ona görə də o həzrət (ə) Zorakılıqdan qaçmaq, müsəlmanların qardaşlığını qorumaq və ədalətli və müdrik davranmağı düzgün hesab etdi.
Nəticə:
İmam Həsən (ə) sülh müqaviləsini imzalayaraq göstərdi ki, dini və mənəvi dəyərlər siyasi gücdən üstün ola bilər. Bu addım onun müdrikliyi, səbir və mərhəmət xüsusiyyətlərini ortaya qoymuşdur.
Bunu da unutmamalıyıq ki, b u sülh müqaviləsi ilə Müaviyə, İmam Həsənin (ə) rəhbərliyini tanımaq və öz siyasi məqsədinə nail olmaq istəmişdi, amma İmam Həsən (ə) məqsədini müsəlmanların xeyrinə yönəltdi.
Qardabani Şəhərinin İmam Cüməsi, Hacı Elçin Əliyev
