İman insanın qəlbində Allaha olan inamı, Onun buyurduqlarına bağlılığı və bu inamı həyatında əks etdirməsidir. İslamın şiə məzhəbinə, xüsusilə də Əhli-beyt (ə) məktəbinə görə, iman yalnız dildə ifadə olunan etiqad deyil, həm də qəlbi təsdiq, əməl və gözəl əxlaqla möhkəmlənən mənəvi bir həqiqətdir. İmanın artması üçün insan həm öz daxilinə nəzər salmalı, həm də gündəlik həyatında Allahın razılığını qazanmağa çalışmalıdır.
İmanın artmasının əsas yollarından biri, Allahı tanımaq və Onun haqqında düşünməkdir. İnsan Allahın yaratdığı aləm, həyatın mənası və öz varlığı haqqında düşündükcə qəlbində Yaradanına qarşı mərifət və məhəbbət dərinləşir. Allah quranda buyurur: “Bilin ki, qəlblər yalnız Allahı zikr etməklə aramlıq tapar” (Rəd surəsi, 28-ci ayə).
Buna görə də Quran oxumaq, onun ayələri barədə təfəkkür etmək və Allahın nemətlərini xatırlamaq imanın möhkəmlənməsinə kömək edir.
İkinci mühüm amil vacib ibadətləri yerinə yetirməkdir. Gündəlik namazları vaxtında qılmaq, oruc tutmaq, halal və haram məsələlərinə diqqət yetirmək insanın Allahla mənəvi bağlılığını gücləndirir. İbadət yalnız müəyyən hərəkətləri yerinə yetirmək deyil, həm də insanın niyyətini saflaşdırması və həyatını ilahi dəyərlərə uyğunlaşdırmasıdır. İmam Cəfər Sadiqə (ə) aid edilən təlimlərdə də imanla əməlin əlaqəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İnsan bildiklərini həyata keçirdikcə imanı davranışlarında daha aydın görünür.
Üçüncü yol Əhli-beyti (ə) tanımaq və onların həyatından nümunə götürməkdir. Şiə etiqadına görə, Peyğəmbərin (s) Əhli-beyti (ə) insanlara Allahı tanımaq, ədalətli yaşamaq, səbirli olmaq və gözəl əxlaq sahibi olmaq baxımından örnəkdir. İmam Əlinin (ə) ədaləti, İmam Hüseynin (ə) haqq yolunda fədakarlığı və digər imamların elmə, təqvaya və insanlara xidmətə verdikləri əhəmiyyət mömin üçün dəyərli nümunələrdir. Onların həyatını öyrənmək insanın həm düşüncəsinə, həm də əməllərinə müsbət təsir göstərir.
Bundan əlavə, günahlardan çəkinmək, tövbə etmək və insanlarla gözəl davranmaq, imanın artmasında mühüm rol oynayır. Yalan, qeybət, təkəbbür, haqsızlıq və başqalarının haqqını tapdalamaq, qəlbin mənəvi saflığına zərər verir. Əksinə, doğruluq, səbir, təvazökarlıq, mərhəmət və ehtiyacı olanlara yardım etmək insanın mənəvi inkişafına şərait yaradır. İnsan səhv etdikdə ümidsizliyə qapılmamalı, səmimi tövbə ilə Allaha qayıtmalıdır.
Nəhayət, imanın artması üçün davamlılıq və səbir vacibdir. İnsan hər gün az da olsa Quran oxumaq, dua etmək, öz davranışlarını hesaba çəkmək və yaxşı bir əməl yerinə yetirmək kimi vərdişlər formalaşdırmalıdır. İmanın zəiflədiyi vaxtlarda isə səbəbləri araşdırmaq, elmli və etibarlı insanlardan məsləhət almaq faydalıdır.
Ona görə də imanın artması, Allahı daha yaxşı tanımaq, ibadətləri yerinə yetirmək, Əhli-beytin (ə) yolunu izləmək, günahlardan çəkinmək və gözəl əxlaq sahibi olmaqla mümkündür. Həqiqi iman yalnız insanın qəlbindəki inamla deyil, onun sözləri və əməlləri ilə də özünü göstərir. İnsan bu yolda səmimi və davamlı olduqda Allahla mənəvi bağlılığını gücləndirə və daha kamil bir həyat yaşamağa doğru addımlaya bilər.
Qardabani Şəhərinin İmam Cüməsi və İlahiyyatçı, Hacı Elçin Əliyev
