Giriş
Siqaret çəkmək müasir cəmiyyətin mühüm sağlamlıq problemlərindən biri hesab olunur. Tütün istifadəsi insanın fiziki sağlamlığına, psixoloji vəziyyətinə, ailə büdcəsinə və ətraf mühitə mənfi təsir göstərir. Bu məsələ İslamın insan həyatını və sağlamlığını qorumağa yönəlmiş prinsipləri baxımından da əhəmiyyət daşıyır. Şiə məzhəbində siqaret çəkməyin dini hökmü Qurani-Kərimin ümumi prinsipləri, hədislər, əqli dəlillər və müctəhidlərin fətvaları əsasında qiymətləndirilir.
Əsas hissə
İslam dinində insan sağlamlığının qorunması mühüm məqsədlərdən biridir. Qurani-Kərimin Nisa surəsinin 29-cu ayəsində insanların özlərini öldürməmələri barədə xəbərdarlıq edilir. Həmçinin Bəqərə surəsinin 195-ci ayəsində insanın özünü təhlükəyə atmaması buyurulur. Bu ayələr birbaşa siqaretdən bəhs etməsə də, şiə fəqihləri onların ümumi məzmununu insanın həyatına və sağlamlığına zərər vuran davranışların qiymətləndirilməsində nəzərə alırlar.
Şiə fiqhində siqaret çəkməyin hökmü bütün insanlar üçün eyni şəkildə müəyyənləşdirilməyib; hökm insanın vəziyyətindən, zərərin dərəcəsindən və təqlid etdiyi müctəhidin fətvasından asılı ola bilər. Bir çox müasir şiə müctəhidi siqaretin insan üçün ciddi və əhəmiyyətli zərər doğurduğu halda onun çəkilməsini haram hesab edir. Əgər siqaret çəkməyin konkret şəxs üçün ciddi zərəri sübuta yetməyibsə, hökm həmin müctəhidin bu məsələ ilə bağlı fətvasına uyğun müəyyən edilir. Buna görə də şiə məzhəbində siqaretin hökmünü izah edərkən təqlid edilən mərcəyi-təqlidin mövqeyini nəzərə almaq vacibdir.
Məsələnin elmi tərəfi də dini qiymətləndirmə baxımından əhəmiyyətlidir. Tibb elmi sübut edir ki, tütün istifadəsi ağciyər xərçəngi, ürək-damar xəstəlikləri, xroniki tənəffüs problemləri və digər ciddi xəstəliklərin riskini artırır. Passiv siqaret tüstüsü də ətrafdakı insanların, xüsusilə uşaqların və hamilə qadınların sağlamlığına zərər verə bilər. Bu faktlar İslamın zərərin qarşısını almaq, başqalarının hüquqlarını qorumaq və insan sağlamlığına məsuliyyətlə yanaşmaq prinsipləri ilə uzlaşır.
Bundan əlavə, siqaret asılılıq yarada, ailənin maddi imkanlarının bir hissəsinin lazımsız xərclənməsinə səbəb ola və ailə üzvləri arasında narazılıq yarada bilər. İslam əxlaqı insanı öz nəfsinə nəzarət etməyə, israfdan çəkinməyə və başqalarına zərər verməməyə çağırır. Bu baxımdan, siqaretdən uzaq durmaq həm sağlamlığın qorunması, həm də məsuliyyətli həyat tərzinin formalaşdırılması üçün əhəmiyyətlidir.
Nəticə
Nəticə etibarilə, şiə məzhəbinə görə siqaret çəkməyin dini hökmü əsasən onun doğurduğu zərər və müctəhidin fətvası ilə əlaqəlidir. Əgər siqaret çəkmək insanın sağlamlığına ciddi zərər vurursa və ya başqalarına əhəmiyyətli ziyan yetirirsə, bir çox müasir şiə fəqihinin nəzərinə əsasən, bu əməl haram hesab olunur. Digər hallarda isə insan təqlid etdiyi mərcəyi-təqlidin hökmünə əməl etməlidir. Elmi araşdırmaların tütünün sağlamlığa zərərini təsdiqləməsi nəzərə alınarsa, siqaretdən uzaq durmaq insanın sağlamlığını, ailəsini və cəmiyyətin rifahını qorumaq baxımından ən düzgün seçimlərdən biridir.
iman.com.ge
